PROTOKÓŁ Z ZEBRANIA SEKCJI SUROWCÓW ZIELARSKICH PKZ
1 MARCA 2007

W spotkaniu Sekcji Surowców Zielarskich, które odbyło się w Poznańskich Zakładach Zielarskich Herbapol udział wzięli:
Tadeusz Kordana
Rafał Chmielecki
Tomasz Biały
Jerzy Mielcarz
Wiesława Talaszka
Wojciech A. Kucharski

Posiedzenie Sekcji poświęcone było sprawie środków ochrony roślin stosowanych w uprawach zielarskich. Na rynku polskim istnieje bardzo trudna sytuacja jeśli chodzi o środki ochrony roślin zielarskich, bowiem kończy się ich termin rejestracji a nie ma zezwolenia na stosowanie środków używanych w  innych krajach Unii  Europejskiej. Polskim uprawom małoobszarowym, do których zaliczane są rośliny zielarskie, grozi sytuacja, że w ciągu kilku lat znacznie ograniczona zostanie ilość dostępnych do stosowania środków ochrony roślin – szczególnie herbicydów. Polski Komitet Zielarski rozpoczął (pismo do MRiRW z dn 25.05.2006) w interesie producentów i przetwórców zielarskich starania o czasowe dopuszczenie do stosowania w uprawach zielarskich określonych pestycydów. Całokształt tych starań przedstawili Panowie: Rafał Chmielecki oraz Tomasz Biały z f-my Martin Bauer Polska Sp. z o.o. oraz Wojciech A. Kucharski IRiPZ

Do producentów wysłano pisma na wszystkie preparaty stosowane w uprawach zielarskich. Tylko na dwa otrzymano odpowiedzi, mianowicie: Chwastox 750 SL (MCPA) oraz Targa Super 05 EC. Producent Chwastox-u – Z. Ch. „Organika – Sarzyna” ze względu na spodziewane wysokie koszty i długotrwałość procedur rejestracyjnych zrezygnowały z rejestracji środka (pismo do IRiPZ z października 2006 L.dz. 2767), natomiast producent preparatu Targa Super 05 EC, f-ma Nissan Chemical Industries Ltd. reprezentowana przez Arysta LifeScience Polska Sp. z o.o. w Warszawie  wyraziła zgodę. Zatem 1 lutego br. na podstawie art. 49 Ustawy z dnia 18.12.2003 o ochronie roślin, PKZ złożył w MRiRW wniosek o wydanie zezwolenia na czasowe stosowanie herbicydu Targa Super 05 EC w roślinach zielarskich. Wniosek został wsparty przez Instytut Roślin i Przetworów Zielarskich w Poznaniu reprezentowany przez dyrektora doc. dr. hab. Przemysława M. Mrozikiewicza  oraz przez Katedrę Roślin Warzywnych i Leczniczych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w osobie prof. dr. hab. Zenona Węglarza.

Na wcześniejszych spotkaniach ustalono listę gatunków roślin zielarskich, w których będzie się prowadziło starania w kierunku rejestracji bądź uzyskania zgody na czasowe stosowanie środków ochrony roślin. W tej grupie jest też ostropest plamisty, jednak dla tej uprawy szansę na wprowadzenie ma na razie tylko graminicyd Targa Super 05 EC. Jedynym obecnie dopuszczonym do zwalczania  chwastów jednoliściennych w uprawach zielarskich jest Fusilade Forte 150 EC i Targa mógłby być środkiem alternatywnym.
Problemem zasadniczym w uprawach zielarskich jest jednak zwalczanie chwastów dwuliściennych.
Z firm produkujących preparaty do zwalczania chwastów dwuliściennych jedynie BASF (producent środka Basagran /s.a. bentazon/ do ochrony plantacji mięty i melisy)  wyraził chęć i gotowość współuczestniczenia w rejestracji środka. W przeprowadzonych w grudniu 2006 r. w siedzibie tej firmy rozmowach dr Marek Jagusz zajmujący się problematyką rejestracji ś.o.r. BASF Polska zaznaczył jednakże, że jego firma nie jest w stanie samodzielnie pokryć wysokich kosztów związanych z całą procedurą i konieczne byłoby wsparcie finansowe. Pan Rafał Chmielecki zaproponował, by zwrócić się do firm zainteresowanych uprawami zielarskimi w Polsce czy byłyby skłonne partycypować w kosztach związanych z rejestracją środków do zwalczania chwastów dwuliściennych.
Jerzy Mielcarz pytał czy można wprowadzić w Polsce środki stosowane w Niemczech? Może warto rozpocząć „przecieranie ścieżki”, co ułatwiłoby procedurę później innym środkom?
Wojciech Kucharski wyjaśnił, że nie istnieje możliwość stosowania pestycydów wg procedury „no label”, często praktykowanej w Niemczech, co wynika z zapisów o naszym przystąpieniu do UE.
Rafał Chmielecki – można wybrać grupę preparatów,  jednak nie wiadomo jak długo pozostaną one jeszcze w użyciu. Trzeba wypracować pewien mechanizm wprowadzania środków. Art. 41 Ustawy o ochronie roślin pozwala PKZ występować do MR, ale jeden z jego paragrafów zmusza do bardzo zawiłej procedury, jakościowo zbliżonej do pełnej rejestracji. W MR są osoby, które chcą włączyć się tę trudną procedurę.

Zatem co dalej z preparatami na chwasty dwuliścienne? Jest złożony wniosek – należy czekać na odpowiedź i druga możliwość – poparcie i współfinansowanie przez firmy zielarskie.
Zostanie przygotowane i wysłane pismo sondażowe (R. Chmielecki i W.A. Kucharski) do firm związanych z zielarstwem  co pozwoli zorientować się czy jest możliwe podjęcie działań tą drogą.

J. Mielcarz jest sceptyczny i uważa, że jest wiele firm, które kupują surowce zielarskie i nie widzą interesu w uprawie ziół i stosowaniu środków ochrony roślin, zainteresowane są tylko firmy powiązane z kontraktacją.

Zobaczymy, jaki będzie odzew na pismo.

Co jeszcze można zrobić, by wprowadzić do obrotu środki ochrony roślin do stosowania w uprawach zielarskich? Szansę mają tylko te środki, które są zarejestrowane jeszcze na 10 lat.
Rejestracja jest trudną drogą, nam chodzi o czasowe rozszerzenie stosowania środków i pozwolenie firm je produkujących. Producent może być zainteresowany rejestracją środka jedynie przy dużych obszarowo uprawach.

Środki, które wymienia się i czyni starania o przedłużenie ich stosowania obejmują takie uprawy jak: mięta, melisa, dziurawiec, a co z innymi? Trzeba zgłosić jeszcze 3-4 inne środki i złożyć wniosek, ale jest to powielanie procedury z Targa Super 05 EC i w ten sposób powiększymy tylko dokumentację a nie przyśpieszamy rozwiązania problemu. Pan Rafał Chmielecki proponuje poczekać na wynik tego wniosku oraz zająć się opcją współuczestniczenia firm farmaceutycznych, zielarskich i kosmetycznych w kosztach rejestracji.

Na pytanie P. Tadeusza Kordany ile pozostanie środków, kiedy zakończy się ich termin rejestracji, P. Tomasz Biały odpowiada, że pozostaną fungicydy i insektycydy.....i że jest to pierwszy krok do zielarskich upraw ekologicznych.

Jerzy Mielcarz widzi rozwiązanie ograniczenia zachwaszczenia w zakładaniu plantacji roślin zielarskich nie przez wysiew nasion a przez wysadzanie wyprodukowanej w tunelach foliowych rozsady.

Obecnie czekamy na odpowiedź z MRiRW oraz przygotowujemy pismo sondażowe czy znajdą się firmy zainteresowane współfinansowaniem procedur rejestracyjnych środków ochrony roślin w uprawach zielarskich.